Besin intoleransı mı? besin alerjisi mi?

Yapılan çalışmalarda; Her üç kişiden birinde ya da aile bireylerinde bebeklik döneminden itibaren başlayan besin alerjisi bulunduğu tespit edilmiştir.

Besin Alerjisi

Hayatımızı önemli derecede etkileyen besin alerjilerine dikkat edilmelidir. Belli bir besin grubundan veya besinden yoksun kalmak, yeterli ve dengeli beslenmemizi etkilemesin diye her beslenme programının bireysel hazırlanması önem arz eder.

Besin alerjisi Nasıl Oluşur

İnsan vücudu her gün çevresinde bulunan çok sayıda madde ile ağız, burun, gözler ve akciğerler vasıtası ile karşılaşmaktadır. Vücudumuz bu maddelerin önemli bir kısmını özellikle besinleri işleyerek kullanmakta ve geri kalanını savunma mekanizması ile dışarı atmaktadır. Vücudun savunma mekanizması antijen yani yabancı olarak algıladığı maddelere karşı bir savaş açarsa besin alerjisi oluşmuş demektir.  

En Sık Oluşan Besin Alerjileri Nelerdir

Vücudumuz çeşitli nedenlerden dolayı eksiklik yaşadığı durumlarda (örneğin bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığından) bazı besin gruplarında ve besinlerde alerji oluşturabilir.

Besin Alerjisi Tanısı Nasıl Konur

Yediğimiz besinin ardından vücutta ortaya çıkan her türlü olumsuz etkiyi besin alerjisi olarak tanımlamak toplumda oldukça yaygın fakat her zaman doğru olmayan bir eğilimdir.

Alerjinin çeşidine göre vücutta meydana gelen semptomlar da değişiklik gösterir. Vücut savunma sisteminin önemli bir parçası olan immünoglobulin E (IgE) moleküllerinden kaynaklı çıkan reaksiyonlar (başlıca kızarıklık, kabarıklık, kaşıntı) erken tip besin alerjisi olarak adlandırılır ve besini tükettikten sonraki ilk 1 saat içinde ortaya çıkar. Tanı koyabilmek için bazı aşamalara dikkat etmek önemlidir

1. Doktor-Hasta işbirliği: Reaksiyonlar görüldüğü zaman uzman görüşü alınmalı
2. Hasta öyküsü: Tüketilen besinin içeriği ve miktarı, daha önceden aynı reaksiyonların olup olmadığı, Belirtilerin ortaya çıkış ve düzelme zamanı,
3. Altın standart yöntem; Besin karşılaşma testleri: Hangi testlerin yapılması gerektiğinin belirlenmesinin ve sonuçların yorumlanmasının bu konuda deneyimli Alerji ve İmmünoloji Hastalıkları Uzmanı tarafından yapılması daha doğru olur. Bu şekilde yanlış tedavi ve diyet programlarının önüne geçilmiş olacaktır.

Besin İntoleransı

Sıklıkla besin alerjisi ile karıştırılan besin intoleransı sindirim sisteminin reaksiyonu olarak tanımlanır.

Gıda intoleransının nedeni, enzim eksikliği ya da gıdanın içindeki maddenin sindirilememesidir. 

Besin İntoleransı Neden Oluşur

Besin İntoleransı Tanısı Nasıl Konur

Bir besine intolerans durumunun olup olmadığı eliminasyon diyeti ya da gıda intolerans testi ile belirlenebilir. Eliminasyon diyetinde problemli besinler saptanır ve diyetisyen kontrolünde kuşku duyulan besinler tümüyle diyetten çıkarılır ve daha sonra bu besinler teker teker tekrar diyete eklenir. Belirtiler incelenerek hangi besinlerin gıda intoleransına neden olduğu anlaşılabilir. Gıda intolerans testinde ise mantar, boya, ilaç, besin gibi birçok maddeye karşı kişilere duyarlılık testi yapılır ve bu test sonucuna göre diyetleri düzenlenir.

Besin İntoleransı mı Besin Alerjisi mi

Besin alerjisi ya da intoleransı sonucu gelişen klinik bulgular benzerlik gösterdiği için bu karışıklığın yaşanması olağan görülebilir. Ancak her iki durumun gelişim mekanizmaları, dolayısıyla tedavileri de çok farklı olduğu için tanının doğru konulması önemlidir.

Kısaca özetlemek, aralarındaki farklılıklara göz atmak gerekirse; besinlerin alımından sonra ortaya çıkan rahatsızlıklar besin hassasiyeti olarak tanımlanmaktadır. 

Rümeysa ALTAY