Pankreas hastaları için beslenme önerileri

Pankreas hastalıkları pankreastan salgılanan pankreatik enzimlerle ilgilidir. Bu nedenle yağların, proteinlerin ve karbonhidratların sindirimi azalır.

PANKREAS HASTALIKLARI

Gaitada sindirilemeyen yağ, karbonhidrat ve proteinlerin miktarı artar. Yağda eriyen vitaminlerin emilimi bozulur.   Bu kayıplar kontrol altına alınamazsa genel malnütrisyona yol açar. Akut veya kronik olmak üzere ikiye ayrılır.

Akut pankreatit: Pankreasın akut olarak iltihaplanma durumudur. Pankreas fazla alkol kullanımından, safra yollarındaki hastalıklardan, duedonum (ince bağırsak bölümü) ülserinden, abdominal travmadan, hiperlipidemiden (aşırı yağlanma), hiperkalsemiden (kalsiyumun vücutta birikimi) ve multipl myelom gibi kanser türlerinden dolayı iltihaplanabilir.

Belirtileri: Kişide genellikle aniden başlayan ve devamlı olan şiddetli bir ağrı vardır. Bulantı, kusma, halsizlik, terleme, karında şişlik ve kabızlık sık görülür. Ateş, hafif sarılık, yüksek nabız, hipertansiyon ve oligüri görülebilir. Geçiçi bir hiperglisemik durum gözükebilir.

Kronik pankreatit: Akut pankreatitin sıklıkla tekrarlanması kronik pankreatit oluşturabilir. Akut pankreatite neden olan etmenlerin birçoğu kronik pankreatit için de paraleldir. Alkolizm, pankreas kanallarında tıkanma, hiperkalsemi, hiperlipoproteinemi (kanda yağ ve protein mikt. birlikte artışı) gibi nedenlerden ötürü oluşabilir.

Belirtileri: Üst karın bölgesinde gerginlik, sarılık, safra kesesi distansiyonu, safra yollarının iltihabı, kusma görülebilir. Ayrıca glikozüri (şekerin idrarla atılması) gaitada yağ artışı olabilir.

PANKREATİT DİYET TEDAVİSİ

• Akut pankreatiti olan hastalarda akut ataklar sırasında ağızdan beslenme kesilerek iv beslenme (damardan beslenme) yoluna geçilebilir. Böylece mide asidinin ince bağırsağa geçimi önlenmiş olur.
•  24-48 saat sonra hasta verilen beslenme destek ürününü tolere edebiliyorsa ağızdan sıvı diyet verilmeye başlanabilir. Bu diyetle verilecek aminoasitler, orta zincirli yağ asitleri hastanın tolere edebileceği şekildedir.
• Uzun süreli ve ciddi pankreatitlerde ağızdan veya damardan beslenme şeklinin yerini tüple beslenme şekli alır.
• Genellikle diyet kişinin gereksinimine göre yeterli kaloride veya daha yüksek kaloride oluşturulur.
• Diyette ilk etapta çok az yağ tüketimi olmalıdır (20-30g/gün) (akut pankreatit)
• Kişinin protein alımı normal seyirde devam etmelidir.
• Karbonhidrat tüketimi kişinin diyetine özel arttırılmalıdır.
• Öğün sayısı arttırılmalıdır ( 5-6 öğün)
• Kronik pankreatitlerde yağ oranı bir miktar arttırılabilir (40-50 g/gün)
• Bulantı ve kusma kilo kaybına neden olacağı için bulantıya ve kusmaya neden olmayacak besinler tercih edilmelidir.
• A-D-E-K (yağda eriyen vitaminler), C, B grubu vitaminler, folik asit, kalsiyum ve çinko alımı hastanın beslenmesi için idealdir.

PANKREATİTLERDE SAKINILMASI GEREKEN YİYECEK VE İÇECEKLER

•  Yumurta ve yumurtalı her türlü yiyecekler
• Yağlı börek, çörek, pasta, kek, hamur tatlıları
• Bütün yağlı yiyecekler, kızartmalar, kavurmalar
• Kaymak, krema, çikolata, tahin, tahin helvası
• Yağlı etler, yağlı balıklar, tavuğun derisi
• Sucuk, pastırma, salam, sosis
• Yağlı kuruyemişler (fındık, fıstık gibi)
• Sakatatlar ( karaciğer, beyin, böbrek gibi)
• Alkollü içecekler
• Gaz yapıcı yiyecekler ( kurubaklagiller, kereviz, karnabahar, lahana gibi sebzeler)
• Baharatlar ( eğer hasta tolere edemiyorsa)

1600 kkallik az yağlı beslenme programı